Czarownice, wampiry, upiory i tajemnicze zjawiska, których obawiali się dawni mieszkańcy Sudetów. Już 31 października w zabytkowym Pałacu Struga odbędzie się premiera nowej odsłony wystawy Archiwum Sudeckich Lęków “Poltergeist”. To propozycja dla wszystkich, którzy chcieliby poznać mniej znaną, mroczną stronę historii regionu.
Przez stulecia mieszkańcy Sudetów żyli w świecie, w którym wiara w magię, czarownice, duchy i istoty nadprzyrodzone stanowiła część codzienności. Niewytłumaczalne wydarzenia, choroby, nieszczęścia czy nagłe zgony próbowano tłumaczyć działaniem sił, których nie można było zobaczyć ani zrozumieć. Wierzono w powracających zmarłych, obawiano się czarów, a niektóre praktyki związane z pochówkiem miały chronić żywych przed zmarłymi.
Ślady tych wierzeń zachowały się w kronikach, dawnych dokumentach i lokalnych przekazach. Co ciekawe, wiele z nich dotyczy miejscowości położonych na terenie dzisiejszego Dolnego Śląska, również w najbliższej okolicy Wałbrzycha.
Historia, która nie potrzebuje fikcji
Wystawa „Poltergeist” jest próbą przybliżenia tego niezwykłego fragmentu regionalnej historii. Jej twórcy sięgają do dawnych źródeł, aby pokazać, w co wierzyli mieszkańcy Sudetów, czego się obawiali i w jaki sposób próbowali chronić się przed zagrożeniami, które uznawali za nadprzyrodzone.
Wśród poruszanych tematów znalazły się między innymi wierzenia w wampiry i upiory, oskarżenia o czary, praktyki magiczne oraz historie istot znanych z regionalnego folkloru.
Nie chodzi jednak o przekonywanie zwiedzających do istnienia duchów czy demonów. Przeciwnie – wystawa pozwala spojrzeć na te opowieści z perspektywy historii i dawnych wyobrażeń o świecie. Pokazuje, jak silnie wierzenia i przesądy wpływały niegdyś na życie społeczności zamieszkujących nasze ziemie.
Nocne zwiedzanie z przewodnikiem
Nową lokalizacją wystawy jest zabytkowy Pałac Struga, którego historyczne wnętrza stanowią naturalne tło dla opowieści o dawnych lękach.
Uczestnicy nie będą zwiedzać ekspozycji samodzielnie. Podczas około 70-minutowego spotkania przewodnik poprowadzi grupę przez kolejne pomieszczenia, przybliżając historie zapisane w dawnych kronikach i przekazach.
Narrację uzupełniają scenografia, figury przedstawiające postacie związane z dawnymi wierzeniami, projekcje, odpowiednio zaprojektowane oświetlenie oraz dźwięk. Wszystkie te elementy mają pomóc zwiedzającym wyobrazić sobie świat, w którym opowieści o czarownicach, wampirach czy powracających zmarłych traktowano z pełną powagą.
Choć wystawa ma mroczną atmosferę, jej podstawowym celem pozostaje popularyzacja historii i lokalnego folkloru. To nie typowy dom strachu, lecz niecodzienna lekcja historii przedstawiona w angażującej formie.
Kolejny projekt turystyki historycznej
„Archiwum Sudeckich Lęków” to kolejna autorska propozycja Sudety.pro, rozwijana obok organizowanych w Opactwie Krzeszów „Nocnych Poszukiwań Skarbu Berlinki”.
Oba przedsięwzięcia łączy podobna idea: opowiadanie historii regionu w miejscach, które pozwalają uczestnikom lepiej poczuć atmosferę minionych czasów.
O ile krzeszowskie wydarzenie prowadzi uczestników śladami bezcennych zbiorów ukrytych podczas II wojny światowej, o tyle wystawa w Pałacu Struga przenosi ich do świata znacznie starszych wierzeń, przesądów i ludzkich lęków.
Premiera już 31 października
Pierwsze zwiedzanie wystawy w nowej lokalizacji zaplanowano na sobotę, 31 października 2026 roku, o godzinie 19:00.
